Ewelina Idzikowska - Steinhaus

Odcinek 7 – Trudny czas dziecka trudnym czasem dla rodziców

Wyzwania, z jakimi mierzy się dziecko, dotykają całego systemu rodzinnego. Dla rodzica stają się zaproszeniem do zatrzymania się, refleksji i zaopiekowania się sobą. Największym wsparciem, jakie możemy dać dziecku, jest spokojna obecność, zaufanie i akceptacja jego emocji, nawet jeśli sami czasem się w nich gubimy

Trudny okres dziecka, trudnym czasem rodzica.

 

1. Bliskość i stabilność rodzica są kluczowe dla poczucia bezpieczeństwa dziecka.

Kiedy pojawiają się nagłe zmiany w życiu rodzinnym czy najbliższym środowisku przeprowadzka, choroba, rozstanie rodziców, strata bliskiej osoby, napięta atmosfera w domu dziecko może przeżywać trudne emocje czy stan intensywnego napięcia emocjonalnego, który przekracza umiejętności dziecka do samodzielnego poradzenia sobie z tym wyzwaniem.

Trudny okres dziecka może wynikać również z czynników rozwojowych jak np. kryzys separacyjny, bunt dwulatka czy okres dojrzewania.

 

2. Jak może uzewnętrzniać się wewnętrzne napięcie dziecka?

W sytuacjach trudnych dla dziecka pojawiają się często skrajne wahania nastoju-dzieci stają się płaczliwe, rozdrażnione lub wręcz przeciwnie, zamykają się w sobie, unikają kontaktów z rówieśnikami.

Nierzadko obserwuje się zachowania regresyjne i niechęć do samodzielności. Kryzysy u dziecka mogą objawiać się także przez dolegliwości fizyczne jak bóle głowy, brzucha czy zaburzenia snu.

Dzieci tak samo, jak dorośli w ten sposób reagują na chroniczny brak równowagi między własnymi potrzebami a pragnieniem współpracy z rodzicami i z otaczających ich światem.

Te emocje dziecka uruchamiają również coś w rodzicu.

Dziecko, nawet jeśli nie rozumie przyczyn tych sytuacji, doskonale wyczuwa emocje opiekunów.

3. Jak radzisz sobie rodzicu z napięciem emocjonalnym dziecka?

Kiedy dziecko przeżywa silne emocje, spotykasz się z jego światem, ale jednocześnie ze swoimi lękami, ograniczeniami, schematami. Odzywa się echo emocji z przeszłości. Wraca twoje wewnętrzne dziecko, które niesie w sobie pamięć doświadczonych emocji, zaniedbań czy nadużyć.

Odzywa się dziecko, które nie mogło płakać, bo musiało być dzielne. Może było samotne, bo nie miało przy sobie spokojnego dorosłego. Tak walczyłeś o siebie, kiedy przeżywałeś coś trudnego.

Warto odkrywać w sobie wewnętrzne dziecko, a gdy się odzywa — zaopiekować się nim. Zaopiekowanie się tą częścią osobowości umożliwi jej wyjście do świadomego bycia, aby zająć się — jako dorosły-dzieckiem, które przeżywa trudności.

Jaka była Twoja strategia przetrwania w trudnych sytuacjach, kiedy byłeś dzieckiem?

Przeszłości nie da się zmienić, ale można na nią wpłynąć.  Dziś wiesz jaki głód nosi twoje wewnętrzne dziecko. Możesz je nakarmić. Ucieszyć.  I to będzie karmiło również twoje dziecko.

 

 4. Co robisz dzisiaj, kiedy patrzysz na twoje dziecko mierzące się z trudnościami?

Może chciałbyś szybko rozwiązać problem. Czytasz, eksperymentujesz, pocieszasz lub organizujesz przyjemności. Może paraliżuje Cię lęk, że coś nie tak zrobiłeś, nie dopatrzyłeś i tego są teraz konsekwencje. A może już nie masz siły, pomysłu i złości Cię to poczucie bezradności i niemocy?

Tak oddalasz się od swojego dziecka, które potrzebuje twojej obecności.

5. Czego potrzebuje dziecko w kryzysie?

Dziecko potrzebuje troski i obecności rodzica.  Zaakceptowania emocji, z którymi się teraz zmaga.  Zrozumienia, że trudne zachowanie jest reakcją na napięcie emocjonalne, a nie jest osobowością dziecka.  Karanie dziecka za trudne zachowanie spowoduje, że jeszcze bardziej zamknie się w sobie. Dziecko musi czuć, że jest kimś więcej niż aktualnym problemem.  Dzieci potrzebują miłości swoich rodziców najbardziej wtedy, kiedy czują się najgorzej.

Szczerość, uważność i otwarta komunikacja mogą okazać się najważniejsze. Jeśli sytuacja się pogłębia, skorzystaj z pomocy lekarza czy psychoterapeuty.

Trudności dziecka mają wpływ na cały system rodzinny.

Sytuacja, kiedy dziecko przeżywa trudny okres, będzie wymagała cierpliwości. Być może skończy się niebawem, ale może trwać miesiącami.  W tym czasie musisz nauczyć się panować nad swoją bezradnością, zadbać o stabilność i rutynę, na tyle, o ile to możliwe.

Dziecko potrzebuje rodzicielskiej troski i zaopiekowania się nim. Trzeba się jednak pilnować, aby się w tym nie zatracić i aby trudności dziecka nie stały się jedynym projektem rodzica. Bo również rodzic potrzebuje przestrzeni, która będzie go wspierać i wzmacniać.

Miej zaufanie do dziecka, że ma w sobie zasoby, które pomogą mu przetrwać.

Dziecko w kryzysie potrzebuje szczególnie życzliwego słowa, serdecznego spojrzenia. Przytulenia. Zrozumienia, że jest trudno. Słowa, że jeszcze nie masz rozwiązania, ale wierzysz, że Zycie troszczy się o was.

Akceptacja dziecka i obecnej sytuacji jest kluczowym krokiem w procesie zmiany. To aktywny, intensywny proces dorastania rodzica, który musi zmierzyć się z poczuciem bezradności, pożegnać własne fantazje i przewartościować oczekiwania wobec dziecka. To proces, który angażuje umysł i serce.

 

Jest jedna rzecz, najlepsza ze wszystkich, którą możesz zrobić zawsze rodzicu. Zamiast się martwić czy próbować być doskonałym – po prostu bądź obecny.